سلطنت عمان یکی از قدیمیترین نظامهای پادشاهی جهان عرب به شمار میرود که ریشههای آن به قرن هجدهم میلادی بازمیگردد. خاندان حاکم آل بوسعید از سال ۱۷۴۴ میلادی تاکنون، با فراز و نشیبهای فراوان، زمام امور این کشور را در دست داشته و نقش مهمی در شکلگیری هویت سیاسی و تاریخی عمان ایفا کرده است. آغاز حکومت آل بوسعید پایهگذار این سلسله، احمد بن سعید آل بوسعید بود که پس از بیرون راندن نیروهای ایرانی از عمان و پایان دادن به دورهای از بیثباتی، در سال ۱۷۴۴ به عنوان امام و حاکم عمان انتخاب شد. با استقرار حکومت او، خاندان آل بوسعید بنیان نهاده شد؛ خاندانی که همچنان بر عمان حکومت میکند. دوران شکوفایی دریایی در قرن هجدهم و نوزدهم، عمان به یکی از قدرتهای بزرگ دریایی منطقه تبدیل شد. در دوران سلطان سعید بن سلطان، قلمرو عمان از سواحل جنوب ایران تا شرق آفریقا، از جمله زنگبار، گسترش یافت. در آن دوره، زنگبار به یکی از مراکز مهم تجاری و حتی پایتخت عملی حکومت عمان تبدیل شد و تجارت ادویه، عاج و میخک رونق فراوانی گرفت. دوران معاصر در سال ۱۹۷۰، سلطان قابوس بن سعید پس از جانشینی پدرش، سلطان سعید بن تیمور، برنامه گستردهای برای نوسازی عمان آغاز کرد. توسعه زیرساختها، آموزش، بهداشت و روابط متوازن با کشورهای مختلف، عمان را از کشوری نسبتاً منزوی به یکی از باثباتترین کشورهای منطقه تبدیل کرد. پس از درگذشت سلطان قابوس در ژانویه ۲۰۲۰، سلطان هیثم بن طارق آل سعید به سلطنت رسید و مسیر توسعه و اجرای برنامه چشمانداز عمان ۲۰۴۰ را ادامه داده است. ویژگیهای نظام سلطنتی عمان سلطان عمان همزمان رئیس کشور، رئیس دولت و فرمانده کل نیروهای مسلح است و اختیارات گستردهای در اداره امور کشور دارد. با این حال، طی سالهای اخیر اصلاحاتی در ساختار حکمرانی، از جمله تدوین قانون اساسی جدید و تعیین ولیعهد، برای افزایش ثبات سیاسی انجام شده است. جمعبندی خاندان آل بوسعید با بیش از ۲۸۰ سال سابقه حکومت، یکی از باسابقهترین خاندانهای سلطنتی جهان عرب محسوب میشود. این خاندان با عبور از دورههای مختلف تاریخی، از امپراتوری دریایی عمان تا عصر مدرن، توانسته است تداوم حکومت خود را حفظ کند.
به قلم : مونا عادل
